دکتر مریم مناجاتی، متخصص نانوفناوری دارویی و عضو هیأت علمی گروه نانوفناوری دارویی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، درباره نشانه‌های شایع کمبود ویتامین B12 توضیح داد: خستگی و ضعف مداوم ناشی از کم‌خونی، گزگز یا بی‌حسی دست و پا به دلیل آسیب به اعصاب محیطی، اختلال در تمرکز، فراموشی و احساس گیجی از جمله علائم این کمبود است. همچنین رنگ‌پریدگی، کاهش توان فعالیت‌های روزمره و التهاب یا سوزش زبان (گلوسیت) نیز می‌تواند در برخی افراد مشاهده شود. وی با اشاره به گروه‌های در معرض خطر، افزود: برای بروز کمبود B12 لزوماً نیاز نیست فرد رژیم غذایی خاصی داشته باشد، زیرا برخی داروها و شرایط جسمی نیز می‌توانند جذب این ویتامین را کاهش دهند. به گفته این متخصص، مصرف‌کنندگان متفورمین که برای درمان دیابت از این دارو استفاده می‌کنند، در صورت مصرف طولانی‌مدت ممکن است به تدریج با کاهش سطح B12 مواجه شوند. این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: افرادی که به مدت طولانی از داروهای کاهش‌دهنده اسید معده مانند امپرازول و پنتوپرازول استفاده می‌کنند نیز در معرض خطر قرار دارند، زیرا این داروها با کاهش اسید معده، جذب ویتامین B12 را مختل می‌کنند. سالمندان به دلیل کاهش توانایی جذب این ویتامین از غذا و همچنین گیاهخواران و وگان‌ها که منابع حیوانی مصرف نمی‌کنند نیز از دیگر گروه‌های در معرض خطر هستند.

دکتر مناجاتی تصریح کرد: در افراد سالم، ذخایر ویتامین B12 در کبد معمولاً برای دو تا پنج سال کافی است؛ بنابراین کمبود ناشی از تغییر رژیم غذایی به‌تنهایی معمولاً در کوتاه‌مدت بروز نمی‌کند.

وی درباره روش‌های درمان نیز گفت: مکمل‌های ویتامین B12 در ایران به شکل‌های مختلف از جمله قرص، محلول خوراکی، زیرزبانی، لیپوزومال و تزریقی در دسترس هستند. فرم لیپوزومال با محصور کردن ویتامین در ذرات چربی، جذب بهتری نسبت به فرم‌های خوراکی معمول دارد و می‌تواند گزینه مناسبی برای افرادی با جذب گوارشی ضعیف باشد.

به گفته این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در موارد کمبود خفیف یا برای پیشگیری، مصرف مکمل‌های خوراکی با دوز مناسب معمولاً کافی است، اما در کمبود شدید یا در شرایط سوءجذب، تزریق ویتامین B12 به عنوان گزینه نخست درمانی در نظر گرفته می‌شود.

دکتر مناجاتی در پایان تأکید کرد: پیش از شروع مصرف مکمل، انجام آزمایش خون برای سنجش سطح ویتامین B12 ضروری است و نوع فرآورده و دوز مصرفی باید بر اساس نظر پزشک یا داروساز تعیین شود؛ بنابراین مصرف خودسرانه این مکمل‌ها توصیه نمی‌شود.پایان خبر